जर आपल्याला सोप्या शब्दांमधील पॉवर फॅक्टरचा अर्थ समजायचं असेल तर चला पाहू पॉवर फॅक्टर म्हणजे काय ते,
प्रथम हे समजून घेऊ की, आपण कोणतेही डिव्हाईस चालवायचे असल्यास त्याला वायरशी जोडतो आणि त्याला सप्ल्याय देतो , आता आपण जेव्हा डिव्हाईस चालू करतो, तेव्हा आपले व्होल्टेज आणि करंट दोन्ही त्या वायरमधून डिव्हाइसमध्ये जातात हे आपणांस ढोबळमानाने माहित आहे,
आपण व्होल्टेज आणि करंटचे नाव ऐकले असेलच, फक्त याठिकाणी हे समजून घेणे फार महत्वाचे आहे कि कोणताही सप्लाय डिव्हाईस चालू करण्यासाठी सुरु केला तर व्होल्टेज आणि करंट हे एकाच वायर मध्ये साथ साथ जाण्यास स्वतःची मुव्हमेंट चालू करतात.
आता आपण मूळ मुद्द्याकडे म्हणजे पॉवर फॅक्टर कडे वळू
आता आपल्याला हे समजले आहे कि व्होल्टेज आणि करंट दोन्ही ही वायरमधून एकत्रितपणे मार्गक्रमण करतात, ते जाताना का WAVEFORM (वेव्हफॉर्म) तयार करतात. आपण फोटो मध्ये बघू शकता
जेव्हा दोघांच्या वेव्हफॉर्म एकत्र सुरु होऊन तसेच येऊन एकत्र संपतात, ती पोसिशन (परिस्तिथी ) ही उत्तम अशी मानली जाते ,त्या वेळेस आपला पॉवर फॅक्टर 1 असतो आणि त्याला युनिटी पॉवर फॅक्टर ( चांगला पॉवर फॅक्टर ) म्हणतात.
आता याच्या उलट परिस्थिती बघु जेव्हा दोन्ही वेव्हफॉर्म एकत्र जात नाहीत.
त्या वेव्हफॉर्म मध्ये आंतर असते (म्हणजेच व्होल्टेज आणि करंट यांच्या मार्गक्रमण च्या पोसिशन मध्ये आंतर असते ) या एकूण परिस्थितीला खराब पॉवर फॅक्टर म्हणतात उदा 0.6,0.7,0.8 , इत्यादी .
आता हा प्रश्न तुमच्या मनात आला असेल की हे असे का होते ?
आता आपण बघू कोणत्या प्रकारचे पॉवर फॅक्टर असतात,
१) युनिटी पॉवर फॅक्टर -
युनिटी पॉवर फॅक्टरमध्ये, आपला पॉवर फॅक्टर 1 आहे, म्हणजे आपल्या व्होल्टेज आणि करंटचा वेव्हफॉर्म एकाच वेळी सुरू होतो आणि एकाच वेळी समाप्त होतो. हा सर्वोत्कृष्ट पॉवर फॅक्टर समजला जातो
२) लॅगिंग पॉवर फॅक्टर (Lagging Power Factor) -
३) लिडिंग पॉवर फॅक्टर (Leading Power factor )-
ह्या ब्लॉग मध्ये आपण पॉवर फॅक्टर म्हणजे काय असते हे बघितले, येणाऱ्या ब्लॉग मध्ये आपण आपल्या फ़ॅक्टरीतील पॉवर फॅक्टर कसा सुधारावा व पॉवर फॅक्टर आपल्या इंडस्ट्री ला कसा परिणाम करतो ते बघणार आहोत,
